Eerste reactie PvdA op Voorjaarsnota 2011

PvdA Castricum weet dat er moet worden bezuinigd, maar is het niet eens met de keuzes van het College van Castricum. Het sociale cement in de samenleving wordt afgebroken

Het land verkeert in de ban van het bezuinigingsmonster. Van alle kanten komen de signalen en dreigingen op ons af dat we allemaal de broekriem zullen moeten aanhalen. En dat lijkt ook redelijk gezien de omstandigheden waar in ons land verkeert. Het lijkt redelijk dat we daar allemaal aan bijdragen, maar is dat ook zo? En als dat al zo is, hoe moeten we dat dan doen? Leiden de plannen van het huidige College in Castricum hiermee tot het beste beleid, of zouden er ook andere, betere en meer eerlijke oplossingen kunnen zijn? De PvdA is van mening dat dat inderdaad het geval is. Eerder is zij al gekomen met een tegenbegroting 2011. Daar is door de coalitie niet of nauwelijks inhoudelijk op gereageerd. Nu ligt er de voorjaarsnota 2011 waar de PvdA opnieuw haar ideeën over wil toelichten. Dit doen we dit keer niet alleen tussen de muren van de raadzaal maar o.m. door dit artikel. 

Voorstellen College uit Voorjaarsnota 2011

Het College van Burgemeester Wethouders van Castricum heeft tot dusverre alleen maar laten zien in de uitgaven te willen snijden, daar waar het juist niet kan. Zo liggen er de voorstellen om structureel te korten op subsidies voor sport- en culturele verenigingen, schoolzwemmen helemaal af te schaffen, bijdrage bibliotheek te verminderen (met sluiting tot gevolg) en besparing door sluiting zwembad Limmen en Castricum. Daarnaast komen er forse verhogingen voor de huur van sportvelden.

Wat betekent dat? Dat mensen die van een minimum inkomen moeten rondkomen zelfs hun laatste mogelijkheden tot enig vertier kwijtraken als zij een hogere bijdrage moeten gaan betalen. Organisaties kunnen hun activiteiten niet langer uitoefenen en het rijke bestand aan vrijwilligers wordt hun “werk” ontnomen. Afbraak van het sociale verenigingsleven dat ons dorp nu nog weerhoudt om tot slaapdorp te verworden. “Kinderen hebben de toekomst” staat in de voorjaarsnota als belangrijk uitgangspunt genoemd. Maar uiteindelijk zijn het deze kinderen die de dupe zijn van de keuzes van dit college. Het College kan onmogeljk aanwijzen waar de inzet voor jeugd in de Voorjaarsnota zichtbaar is. Geen duidelijk visie en korte termijn denken dus vindt de PvdA.

Dat zijn wel de keuzes die dit college maakt, onvoorwaardelijk gesteund door de coalitiepartijen CKenG, CDA, D66 en VVD. Want dat is precies wat het is, een kwestie van keuzes maken. De Partij van de Arbeid maakt dan ook andere keuzes, die in elk geval een goed sociaal klimaat in onze gemeente in stand houden. Keuzes waarbij de mensen met de zwakste schouders in elk geval maximaal ontzien worden.

Aanmerkelijke bezuinigingen kunnen ook gehaald worden door een paar (infrastructurele) projecten te schrappen of op de lange baan te schuiven. Waarom bv nu, zoals het college wil, twee (en niet één) pannaveldjes bij de Augustinusschool, een duur bestemmingsplan Strandgebied als het huidige beleid nog goed uitvoerbaar is, nu doorgaan met een geldverslindend project als Geesterhage (en zo zijn er nog wel een aantal projecten te noemen). Terwijl het gemeentelijk geldkraantje al lekt, ambitieuze beleidsplannen parkeren tot betere tijden, uitvoering geven aan genomen besluit t.a.v. jongerenwerk in kern Castricum, subsidioloog in ere herstellen, vooral het goede voorbeeld geven bij de bezuinigingsopgaaf van 10% aan derden door zelf ook 10% minder wethouders in te zetten, etc..

En als we al deze andere bezuinigingsbronnen volledig afgeroomd hebben en dan nog fondsen nodig hebben om de sociaal-culturele omgeving van Castricum in stand te houden, moeten we misschien eens afstappen van iets dat inmiddels wel een opzichzelfstaand prestigeobject van dit college lijkt te zijn: het niet verhogen van de Onroerend Zaak Belasting (OZB). Uit de vorig jaar gehouden enquete van de PvdA is gebleken dat het merendeel van de gevraagde inwoners best bereid is meer OZB te betalen als daarmee voorzieningen in stand gehouden kunnen worden. Ook verschillende insprekers tijdens de inspraakronde gaven deze suggestie mee. Als je, zoals het College doet, alleen de vraag stelt of men een OZB-verhoging wil, is het antwoord natuurlijk negatief. Als je mensen vraagt of ze akkoord willen gaan met een OZB-verhoging om daarmee te voorkomen dat er fors wordt gesneden in allerlei voorzieningen en sociaal beleid is het antwoord zeer positief.

Want op zich is het natuurlijk prachtig voor onze burgers dat hun woonlasten zo laag zijn, maar als dat betekent dat er in de kernen geen voorziening meer is overgebleven, hebben we het dan wel zo goed gedaan? Gelijkblijvende OZB – zelfs geen inflatiecorrectie toestaan - mag natuurlijk geen doel op zich zijn. De woonlasten zijn immers via de OZB een van de meest belangrijke bronnen van inkomsten voor een gemeente, inkomsten die noodzakelijk zijn om weer andere kosten te kunnen betalen. Denk hierbij aan onder meer wmo, gezondheidszorg, onderwijs, huisvesting, groenbeheer, afvalinzameling, lokale economie waarborgen, maar ook het ondersteunen van de minder kapitaalkrachtigen. Daarbij telt natuurlijk ook dat het gemiddelde inkomen in Castricum veel hoger is dan het gemiddelde inkomen in Nederland. Een verhoging van 1% OZB kost een eigenaar van een huis van twee ton ongeveer 5 euro per jaar. De jaarlijkse opbrengst voor de gemeente neemt dan met 50.000 euro toe. Daarmee kunnen een flink aantal van de bezuinigingsmaatregelen van dit College teniet worden gedaan. 

Even een klein rekensommetje: Afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn doelbelastingen en mogen alleen specifiek voor deze gemeentelijke taken besteed worden. Als deze heffingen bij de burger worden verlaagd, is men best bereid om meer OZB te betalen. Er hoeft dan zelfs geen sprake te zijn van een totale kostenverhoging voor de burger. Dit levert de gemeente echter wel voldoende op om wellicht in één klap de bezuinigingen op de subsidies onnodig te maken en nog ruim wat over te houden voor andere kosten die op de gemeente afkomen. 

Het is dus inderdaad een kwestie van keuzes maken. We weten dat vooral de VVD onmiddellijk in een kramp schiet als er sprake is van het verhogen van de OZB. Met het vers getekend coalitieakkoord worden overige collegepartijen in deze eenzijdige ambitie meegetrokken. Ook als dat de verkiezingsbeloften doet breken. (Cultuurnota, bibliotheekvestigingen in alle kernen, JOP’s uitbreiden, wijkgericht werken, enz.) Bij de huidige beleidsvisie ontbreekt het aan creativiteit. Er wordt slechts naar de uitgavekant van begroting gekeken. Er worden nagenoeg geen voorstellen gepresenteerd die de inkomsten positief kunnen beïnvloeden.

Natuurlijk, ook wij zouden graag een perspectief willen bieden waarin de lasten heel laag blijven, en dat we alle verworvenheden kunnen behouden. We zijn het er met elkaar over eens dat dit nu eenmaal niet kan. Dus moeten we keuzes maken en die kunnen wat de PvdA betreft echt genuanceerder worden gemaakt. 

Samenvattend, gaat het bij de voorjaarsnota om verschil van inzicht:

1. lage woonlasten en maximale inzet op bezuinigingen (de keuze van VVD en in haar kielzog haar coalitie”volgers”, belasten van de minst sterke schouders), of

2. gereduceerde bezuinigingen en acceptabele stijging van de woonlasten (de keuze van de PvdA, belasten van de sterkste schouders, ontzien van de minder sterke of jeugdige schouders).